Ανακατασκευή Προσθίου Χιαστού Συνδέσμου (ΠΧΣ)
Προεγχειρητική αποκατάσταση
• Βελτίωση της κάμψης και έκτασης του γόνατος κατά την πρώιμη μετεγχειρητική φάση.
• Μέτρια επίδραση στην ενδυνάμωση του τετρακεφάλου τρεις μήνες μετά την επέμβαση.
• Πιθανή μείωση του χρόνου επιστροφής στο επίπεδο δραστηριότητας πριν τον τραυματισμό.
Συνιστάται τουλάχιστον μία προεγχειρητική επίσκεψη για να διασφαλιστεί η επαρκής εκούσια ενεργοποίηση των μυών, η απουσία σύσπασης κάμψης (η οποία μπορεί να απαιτεί επιπλέον προεγχειρητικές συνεδρίες) και η ενημέρωση του ασθενούς σχετικά με την πορεία της μετεγχειρητικής αποκατάστασης.
Μετεγχειρητική αποκατάσταση – Στόχοι της φυσικοθεραπείας
Αποφυγή της συνεχούς παθητικής κίνησης (CPM): Δεν προσφέρει επιπλέον όφελος στον πόνο, το εύρος κίνησης ή το οίδημα σε σύγκριση με τις ενεργητικές ασκήσεις. Επίσης, δεν συνιστάται στο πρωτόκολλο αποκατάστασης λόγω υψηλού κόστους και χρονοβόρας εφαρμογής.
Κρυοθεραπεία:
• Οικονομική, εύκολη στη χρήση και με υψηλό επίπεδο ικανοποίησης των ασθενών.
• Σπάνια σχετίζεται με ανεπιθύμητες ενέργειες, επομένως είναι δικαιολογημένη στην πρώιμη μετεγχειρητική φάση μετά από ανακατασκευή πρόσθιου χιαστού.
Νευρομυϊκή Ηλεκτρική Διέγερση (NMES):
Συνιστάται στην πολύ πρώιμη μετεγχειρητική φάση για τη διέγερση της μυϊκής ενεργοποίησης και την ελαχιστοποίηση της ατροφίας από ακινητοποίηση.
Προπόνηση με περιορισμό της αιματικής ροής (Blood Flow Restriction - BFR): Μπορεί να χρησιμοποιηθεί συμπληρωματικά στην πρώιμη φάση αποκατάστασης για τη βελτίωση της δύναμης του τετρακεφάλου και των οπίσθιων μηριαίων, ειδικά σε ασθενείς με αυξημένο πόνο στο γόνατο ή δυσκολία στην ανοχή υψηλών φορτίων.
Βελονισμός: Δεν συνιστάται η χρήση ξηρής βελόνας (dry needling) στον έσω πλατύ μυ κατά την πρώιμη φάση αποκατάστασης, λόγω αυξημένου κινδύνου αιμορραγίας.
Άμεση έναρξη ενεργητικών κινήσεων του γόνατος μετά το χειρουργείο, λαμβάνοντας υπόψη τις οδηγίες του χειρουργού.
• Η ακινητοποίηση δεν μειώνει τον πόνο και μπορεί να οδηγήσει σε μυϊκή ατροφία, επιβραδύνοντας την αποκατάσταση της λειτουργικότητας.
Ισομετρικές ασκήσεις τετρακεφάλου:
• Μπορεί να έχουν μικρό όφελος στην ταχύτερη αποκατάσταση της κάμψης του γόνατος.
• Μπορούν να εφαρμοστούν τις πρώτες 2 εβδομάδες χωρίς να θέτουν σε κίνδυνο την ακεραιότητα του μοσχεύματος.
Πρώιμη έκκεντρη ενδυνάμωση του τετρακεφάλου:
• Βελτιώνει τη δύναμη και την υπερτροφία του τετρακεφάλου χωρίς να επηρεάζει την ακεραιότητα του μοσχεύματος.
Η αποκατάσταση προοδεύει με την ενσωμάτωση ασκήσεων ανοιχτής και κλειστής αλυσίδας, συνδυασμό έκκεντρων και σύγκεντρων ασκήσεων, πλειομετρική προπόνηση, ασκήσεις ισορροπίας και ευλυγισίας.
van Melick, N., Senorski, E. H., Królikowska, A., & Prill, R. (2025). Anterior cruciate ligament reconstruction rehabilitation: Decades of change. Knee surgery, sports traumatology, arthroscopy : official journal of the ESSKA, 10.1002/ksa.12600.
Kotsifaki R, Korakakis V, King E, et al Aspetar clinical practice guideline on rehabilitation after anterior cruciate ligament reconstruction British Journal of Sports Medicine 2023;57:500-514.
