Θεραπευτική άσκηση
Η θεραπευτική άσκηση περιλαμβάνει την άσκηση που συνταγογραφείται για τη διόρθωση των δυσλειτουργιών, την αποκατάσταση της μυοσκελετικής λειτουργίας και/ή τη διατήρηση μιας κατάστασης ευεξίας. Η θεραπευτική άσκηση είναι ένας τύπος σωματικής δραστηριότητας που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία ή την πρόληψη τραυματισμών και τη βελτίωση της λειτουργικότητας.
Τα επιστημονικά δεδομένα που αποδεικνύουν τα ευεργετικά αποτελέσματα της άσκησης είναι αδιαμφισβήτητα, και τα οφέλη της υπερτερούν σημαντικά των κινδύνων για τους περισσότερους ενήλικες. Για τους περισσότερους ενήλικες, ένα πρόγραμμα άσκησης που περιλαμβάνει αερόβια, ενδυνάμωση, ευλυγισία και νευρομυϊκή εκπαίδευση είναι απαραίτητο για τη βελτίωση και διατήρηση της φυσικής κατάστασης και της υγείας. Η θεραπευτική άσκηση εφαρμόζεται και σε ασθενείς με χρόνιες παθήσεις, όπως αναπνευστικές παθήσεις (ΧΑΠ, άσθμα κλπ), ρευματοειδή αρθρίτιδα, χρόνιες νεφρικές νόσους, αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο και διάφορους τύπους καρκίνου. Η προσέγγιση μας είναι διεπιστημονική, σε συνεννόηση με τον εκάστοτε ιατρό για τις απαιτήσεις του κάθε ασθενή με σκοπό το σχεδιασμό εξατομικευμένου προγράμματος άσκησης.
Οι βασικές οδηγίες άσκησης πρέπει να ακολουθούν το ακρωνύμιο FITT.
F - Συχνότητα (Frequency): αριθμός ημερών ανά εβδομάδα
I - Ένταση (Intensity): χαμηλή, μέτρια ή υψηλή (ανάλογα με την καρδιακή συχνότητα ΚΣ)
T - Χρόνος (Time): λεπτά ανά συνεδρία για αερόβια άσκηση
T - Τύπος (Type): αερόβια αντοχή, ενδυνάμωση, ευλυγισία ή ένας συνδυασμός αυτών
Υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι η αερόβια άσκηση (40-50% ΚΣ με προοδευτική αύξηση στο 60-80%), διάρκειας 20-40 λεπτών και συχνότητας 3-5 φορές την εβδομάδα, είναι ευεργετική για τη βελτίωση της αερόβιας ικανότητας, της ταχύτητας βάδισης και της αντοχής στη βάδιση σε άτομα που έχουν υποστεί ήπιο έως μέτριο αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο και θεωρούνται χαμηλού καρδιαγγειακού κινδύνου για άσκηση, μετά από κατάλληλες προληπτικές αξιολογήσεις.
Η προπόνηση με αντιστάσεις αναγνωρίζεται ως μια αποτελεσματική μέθοδος για τη βελτίωση της μυϊκής δύναμης, της ισχύος και της υπερτροφίας, που αποτελούν θεμελιώδη στοιχεία της φυσικής κατάστασης και συνδέονται με την ποιότητα ζωής. Οι παραδοσιακές συστάσεις για την προπόνηση με αντιστάσεις προτείνουν ένταση 60–70% της μέγιστης επανάληψης (1 ΜΕ) για αρχάριους ασκούμενους, προκειμένου να βελτιώσουν τη δύναμή τους. Ωστόσο, σε σύγκριση με την πλήρη απουσία άσκησης, ακόμη και φορτία κάτω του 60% του 1 ΜΕ μπορούν να επιφέρουν σημαντικές βελτιώσεις στη δύναμη σε υγιείς ηλικιωμένους ενήλικες. Ένα πρόγραμμα άσκησης πρέπει ιδανικά να σχεδιάζεται σύμφωνα με τους ατομικούς στόχους υγείας και φυσικής κατάστασης, λαμβάνοντας υπόψη την κατάσταση της υγείας, τη λειτουργικότητα και το φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον κάθε ατόμου.
Για τραυματισμούς από ατομικά αθλήματα, μπορεί να είναι απαραίτητοι μόνο οι φυσικοθεραπευτές για να καθοδηγήσουν τον ασθενή σε συγκεκριμένα προγράμματα αποκατάστασης. Η ενσωμάτωση ασκήσεων για το σπίτι που είναι εύκολες και ασφαλείς στην εκτέλεση επιτρέπει την παρακολούθηση των ασθενών με ελάχιστο κίνδυνο.
Μια συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση που δημοσιεύτηκε στο British Journal of Sports Medicine το 2020 διαπίστωσε ότι η θεραπευτική άσκηση είναι αποτελεσματική στη μείωση του πόνου και στη βελτίωση της φυσικής λειτουργίας σε άτομα με οστεοαρθρίτιδα γόνατος. Η μελέτη έδειξε επίσης ότι η θεραπευτική άσκηση είναι ασφαλής και καλά ανεκτή.
Μια άλλη πρόσφατη συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση που δημοσιεύτηκε στο Journal of Physical Therapy Science το 2021 διαπίστωσε ότι η θεραπευτική άσκηση είναι αποτελεσματική στη βελτίωση της ισορροπίας και στη μείωση των πτώσεων στους ηλικιωμένους. Επιπλέον, η μελέτη έδειξε ότι τα προγράμματα άσκησης που περιλάμβαναν έναν συνδυασμό αερόβιας άσκησης, προπόνησης αντιστάσεων και ασκήσεις ισορροπίας, ήταν πιο αποτελεσματικά από προγράμματα που περιλάμβαναν μόνο έναν τύπο άσκησης.
Lim, W. B., & Al-Dadah, O. (2022). Conservative treatment of knee osteoarthritis: A review of the literature. World journal of orthopedics, 13(3), 212–229
Feng, C., Adebero, T., DePaul, V. G., Vafaei, A., Norman, K. E., & Auais, M. (2022). A Systematic Review and Meta-Analysis of Exercise Interventions and Use of Exercise Principles to Reduce Fear of Falling in Community-Dwelling Older Adults. Physical therapy, 102(1), pzab236
Izquierdo, M., Merchant, R. A., Morley, J. E., Anker, S. D., Aprahamian, I., Arai, H., Aubertin-Leheudre, M., Bernabei, R., Cadore, E. L., Cesari, M., Chen, L. K., de Souto Barreto, P., Duque, G., Ferrucci, L., Fielding, R. A., García-Hermoso, A., Gutiérrez-Robledo, L. M., Harridge, S. D. R., Kirk, B., Kritchevsky, S., … Fiatarone Singh, M. (2021). International Exercise Recommendations in Older Adults (ICFSR): Expert Consensus Guidelines. The journal of nutrition, health & aging, 25(7), 824–853.
