Οι ευεργετικές ιδιότητες του ήλιου στο μυοσκελετικό σύστημα του ανθρώπου

Ο ήλιος με την φωτεινή ενέργεια που ακτινοβολεί αποτελεί την κύρια πηγή ζωής πάνω στην γη. Πέρα από τον ρόλο του στην διατήρηση της ζωής μέσω της φωτοσύνθεσης και της παροχής θερμότητας μέσω της ηλιακής ενέργειας επηρεάζει σημαντικά την ανθρώπινη υγεία συμπεριλαμβανομένου του μυοσκελετικού συστήματος δηλαδή των μυών , των οστών και των αρθρώσεων.

Η έκθεση στο ηλιακό φως και συγκεκριμένα στην υπεριώδη ακτινοβολία (UV) αποτελεί το κύριο μέσο με το οποίο το ανθρώπινο σώμα συνθέτει την βιταμίνη D ένα κρίσιμο και θρεπτικό συστατικό για την μυοσκελετική υγεία. Η βιταμίνη D βοηθά στην απορρόφηση του ασβεστίου από την διατροφή μας.

Η υπεριώδης ακτινοβολία Β (UVB) και συγκεκριμένα τα μήκη κύματος μεταξύ 270 με 300 nm απορροφάται από το δέρμα και αντιδρά με την 7-δεϋδροχοληστερόλη παράγοντας την προ-βιταμίνη D3 και μετά από θερμικό ισομερισμό την βιταμίνη D3. Αυτή η μορφή της βιταμίνης D είναι υπεύθυνη για την απορρόφηση του ασβεστίου που λαμβάνεται με την τροφή.

Καλές διατροφικές πηγές βιταμίνης D είναι τα λιπαρά ψάρια όπως ο σολομός, το σκουμπρί, η ρέγκα και οι σαρδέλες, τα αβγά, το γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα , τα εμπλουτισμένα δημητριακά πρωινού και το μουρουνέλαιο που αποτελεί την καλύτερη πηγή βιταμίνης D.Τόσο η πρόσληψη του ασβεστίου με την τροφή όσο και η απορρόφηση του είναι ζωτικής σημασίας για την διατήρηση της οστικής πυκνότητας και της αντοχής των οστών μειώνοντας έτσι τον κίνδυνο οστεοπόρωσης και καταγμάτων των οστών.

Μία έμμεση επίδραση του ηλιακού φωτός και των επιπέδων της βιταμίνης D παρουσιάζεται στην απόδοση και την λειτουργία των μυών. Η βιταμίνη D δεσμεύεται σε συγκεκριμένους υποδοχείς που βρίσκονται στις μεμβράνες μυϊκών κυττάρων και στους πυρήνες τους ενισχύοντας την συσταλτικότητα των μυών ,την αναγέννηση τους και την πρωτεϊνική σύνθεση . Στους αθλητές αυτό μεταφράζεται σε αντοχή στην σωματική άσκηση και αύξηση της απόδοσης και στου ηλικιωμένους σε βελτίωση της μυϊκής δύναμης και μείωσης του κινδύνου των πτώσεων.

Η έκθεση στον ήλιο πέρα από τις επιδράσεις στον μεταβολισμό των οστών παρουσιάζει ανοσορρυθμιστικές ιδιότητες που επηρεάζουν τις φλεγμονές και την υγεία των αρθρώσεων. Η υπεριώδης ακτινοβολία Α (UVA) διεγείρει την παραγωγή μονοξειδίου του αζώτου και καταστέλλει τις προφλεγμονώδεις κυτοκίνες εντός του αρθρικού υμένα των αρθρώσεων εξασθενίζοντας έτσι τις φλεγμονώδεις διεργασίες που αφορούν παθήσεις όπως η ρευματοειδή αρθρίτιδα και η οστεοαρθρίτιδα. Επιπλέον η έκθεση στο ηλιακό φως ενισχύει τη σύνθεση ενδογενών οπιοειδών τα οποία ασκούν αναλγητικά αποτελέσματα και ανακουφίζουν τον πόνο των αρθρώσεων βελτιώνοντας την συνολική λειτουργία τους.

Η ηλιακή ακτινοβολία επηρεάζει τον κιρκάδιο ρυθμό . Ο κιρκάδιος ρυθμός είναι ένας μηχανισμός, ο οποίος λειτουργεί με βάση το εσωτερικό ρολόι του οργανισμού και είναι υπεύθυνος να ελέγχει τον ύπνο και τα επίπεδα ενέργειας μέσα στο 24ωρο . Η έκθεση στο φυσικό ηλιακό φως ιδιαίτερα το πρωί βοηθά στον συγχρονισμό του εσωτερικού ρολογιού στην εγρήγορση κατά την διάρκεια της ημέρας και στην επίτευξη ποιοτικού ύπνου κατά την διάρκεια της νύχτας . Η επαρκής διάρκεια και ποιότητα ύπνου είναι απαραίτητες για την αποκατάσταση, την χαλάρωση και την ανάπτυξη των μυών.

Υπάρχουν πολλές επιδημιολογικές μελέτες που υποδεικνύουν ότι με επίπεδα βιταμίνης D3 κάτω των 20ng/mL υπάρχει αυξημένος κίνδυνος εμφάνισης νεοπλασματικών, αυτοάνοσων και καρδιαγγειακών νοσημάτων καθώς και λοιμώξεων, ενώ έχουμε μείωση αυτού του κινδύνου με την αύξηση των επιπέδων της.

Ο ασφαλής χρόνος έκθεσης στον ήλιο ποικίλει ανάλογα με τις εποχές του έτους, το φωτότυπο του δέρματος, το φύλο, την ηλικία και την γεωγραφική περιοχή. Κατά μέσο όρο το καλοκαίρι αρκούν 10 έως 20 λεπτά έκθεσης στον ήλιο τρεις ημέρες την εβδομάδα για την παραγωγή της απαραίτητης ποσότητας βιταμίνης D που έχει ανάγκη ο οργανισμός ενώ το χειμώνα απαιτούνται περίπου δύο ώρες. Οι περιοχές του σώματος που πρέπει να εκτίθενται περισσότερο είναι το πρόσωπο, τα χέρια, τα πόδια και την πλάτη.

Όταν όλα τα παραπάνω δεν είναι εφικτά (ανεπαρκή διατροφή και ανεπαρκή έκθεση στον ήλιο ) και τα επίπεδα της βιταμίνης D πέσουν κάτω από το επιτρεπτό όριο τότε πρέπει να λαμβάνονται συμπληρώματα διατροφής .Η διόρθωση των χαμηλών επιπέδων της βιταμίνης D3 είναι απαραίτητη για τους παραπάνω λόγους και για όλο τον πληθυσμό.

Συνοπτικά το φως του ήλιου ενεργεί ευεργετικά στο μυοσκελετικό σύστημα περιλαμβάνοντας τον μεταβολισμό των οστών, την υγεία των αρθρώσεων , την λειτουργία των μυών και τον κιρκάδιο ρυθμό. Η ενσωμάτωση της μέτριας έκθεσης στον ήλιο στην καθημερινή ρουτίνα παράλληλα με τα μέτρα προστασίας αντιπροσωπεύει μία ολιστική προσέγγιση για την προώθηση της μυοσκελετικής υγείας και ευεξίας.


ΚΑΤΣΙΦΗΣ ΣΩΚΡΑΤΗΣ
ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΗΣ